Bo ano!! Rosh Hashaná 5770

O burka chega ás nosas portas. Por Nicole Muchnik.

Para unha muller occidental é moi difícil falar do burka con frialdade, coa cabeza e non os sentimentos, polo moito que nos afecta esa ostentación de submisión, de servidume da muller, esa negación extrema da igualdade entre os sexos. Con todo, o problema atópase ás nosas portas. Xa non se trata só de simpatizar coas nosas irmás iranianas, sauditas ou iemenís, que sofren lategazos e lapidacións, senón de saber que corresponde pensar e facer cando o burka está entre nós. Sabemos máis ou menos o que ocorre nos países que aplican a sharía, aínda que sexa difícil facerse unha idea exacta, é dicir, porse no lugar das mulleres sometidas a eses réximes.

En Afganistán, país do burka por excelencia, a peza foi introducida a principios do século XX polos pastunes. "é talla única, presiona terriblemente a cabeza, non ves o chan que pisas e perdes o sentido da orientación", din Anna Tortajada, Mónica Bernabé e Mercé Guilera, que o probaron. As secretarias, enfermeiras, mestras, abandonaron o seu traballo e viven condenadas á miseria se non contan co sostén dun home. As viúvas dedícanse á mendicidade na rúa ou á prostitución. Ningunha muller pode saír á rúa se non vai acompañada do seu pai, nin acudir á consulta dun médico home, nin aspirar á educación. As escolas de nenas, máis ou menos clandestinas, son obxecto de atentados con bombas.

Arabia Saudita, cualificada como "o maior cárcere de mulleres do mundo" por Wajeha Al Huweidar, xornalista saudita e activista dos dereitos humanos, é o país do niqab, unha peza de pesada tea negra que permite ver mediante unha pequena ventaniña á altura dos ollos. As mulleres pasan toda a súa vida baixo a tutela dun home: marido, pai, avó, irmán ou fillo. Non teñen dereito a conducir, nin a solicitar un préstamo, nin a viaxar sen a autorización do marido ou dun home da súa familia; nin sequera a pasear pola rúa soas, so pena de ser detidas. Tampouco están autorizadas a acompañar ao seu marido a actos sociais. Nos transportes públicos, non poden entrar polo mesmo acceso que os homes. Unha muller de 70 anos á que a moutawa, a policía relixiosa, sorprendeu na súa casa con dous mozos, dos que un era o seu fillo de leite, de 24 anos, e o outro un veciño que fora a levarlle pan -un delito chamado khilva-, foi condenada por un tribunal a 90 lategazos.

Máis que o burka afgán, é o niqab de obediencia salafista o que podemos ver hoxe nas rúas de Francia, Dinamarca, Alemaña e outros países europeos.

En Francia, a rama dos Renseignements Généraux (RG) (os servizos de intelixencia) encargada da vixilancia do islam radical ten censadas a 367 mulleres que levan o veo completo. Unha estatística pouco crible se, doutra banda, crese que hai entre 30.000 e 50.000 salafistas, entre eles varios miles de mulleres que levan veo, e ás que hai que engadir as do Tabligh, outro movemento fundamentalista e pietista. A máis nova das que levan o veo completo ten cinco anos. Só en Vénissieux, modesto barrio nos arredores de Lyon, circula un centenar de mulleres con veos negros. En Marsella, o 25 de xuño, ao redor dunhas 15 mozas exhibíronse nun centro comercial nun acto de militancia salafista cuxo propósito era "provocar á sociedade e á súa familia".

Estas mulleres expoñen un problema nos hospitais, onde algúns médicos recibiron ameazas físicas de maridos que pretenden decidir se a súa muller pode dar a luz mediante cesárea. Expoñen un problema á hora de emitir todos os documentos de identidade, nos matrimonios e outras formalidades necesarias para a obtención dos dereitos sociais, no uso dos bancos, os controis nos avións, a escolarización das nenas, dado que, en nome da laicidade da escola pública, "prohíbense as grandes cruces, as kipás, os panos islámicos, sexa cal for o nome que se lles dea". Expoñen un problema para os profesores, que non saben a quen devolven á nena que estivo ao seu cargo. Expoñen tamén un problema de seguridade, algo non despreciable nun país ameazado polos integristas alxerinos. E expoñen un problema cando, como en Italia, os salafistas esixen piscinas separadas para mulleres e, como en Holanda, hospitais só para musulmáns. "O islam político trata de instaurar un apartheid de sexos nas sociedades libres europeas", di a escritora turca Necla Kelek.

O movemento salafista era completamente alleo aos cinco ou seis millóns de musulmáns residentes en Francia, orixinarios do norte de África. Pero en cinco anos, segundo os RG, o salafismo atraeu tantas conversións como o Tabligh, o outro movemento integrista, en 25. Desenvolveuse a partir dunha idea de ruptura -política e relixiosa- con Occidente e os seus costumes "corruptos". Para Dounia Bouzar, antropóloga e investigadora asociada ao Observatorio do Feito Relixioso, "cando está en cuestión a relixión musulmá, todo o mundo deixa de aplicar os criterios de razoamento habituais. Eses grupúsculos que din ser salafistas non se inscriben na historia musulmá, senón que son unha derivación moderna, deste último século. Toda a estratexia dos salafistas consiste precisamente en facer pasar os seus discursos totalitarios por simples mandamentos relixiosos".

Máis aló mesmo da lexítima consideración dos dereitos da muller ou dos dereitos humanos, o veo integral, a ocultación, a non visibilidade da persoa coa que nos cruzamos e á que falamos é algo que choca e perturba ao occidental, din os psicólogos. Sen ese mínimo vínculo corporal non hai relación social posible. "O que me inquieta do burka é que estou a ser observada por unha persoa que me impide que a observe. Alí onde se atopa, o burka constitúe un atentado contra o bo equilibrio entre dúas almas", escribe Agnès Gouinguenette en Golias, unha revista de cristiáns de esquerda. Occidente esforzouse e séguese esforzando por integrar ao outro, por facer del o seu igual en toda circunstancia. O veo remítenos a unha alteridade total, a un rexeitamento absoluto.
"O burka non é ben recibido... Non podemos aceptar no noso país a mulleres prisioneiras detrás dunha reixa, illadas de toda vida social, privadas de toda identidade. Non é esa a idea que ten a República Francesa da dignidade da muller", dicía hai pouco Nicolas Sarkozy en Versalles.

Pero onde está a solución? Seica unha lei contra o burka non suporía levar a primeiro plano o temor a unha moi hipotética invasión de Francia polos musulmáns integristas? Mentres a Asemblea Nacional crea unha comisión informativa sobre o veo integral, Mohammed Moussaoui, presidente do Consello francés do culto musulmán, lembra "que ningún texto coránico ordena levar o burka nin o niqab, que en Francia segue sendo un fenómeno marxinal". Partidario de "un labor pedagóxico e de diálogo para convencer ás mulleres de que se incorporen á práctica do islam moderado", Moussaoui considera, como moitos cidadáns, que a prohibición podería ser contraproducente e difícil de aplicar. "Imos deter ás mulleres que leven o burka pola rúa e obrigalas a quitarllo? Iso fará que a maior parte delas queden na súa casa". Ademais, aínda que é fácil lexislar cando a integridade da persoa está en perigo, como no caso da ablación do clítoris, a poligamia e as transfusións de sangue para salvar vidas de nenos, é moito máis difícil cando se trata de persoas adultas convencidas de que se respectan a si mesmas ao levar o veo.

En Francia, como en Alemaña, son a miúdo francesas e alemás de orixe musulmá, ou conversas recentes, as que escollen o burka ou o niqab, e aseguran que o fan con toda liberdade e ate que senten máis libres con esa "protección" fronte á mirada dos homes. Son todos os homes presuntos violadores en potencia? Podemos preguntarnos como é posible que estas mozas sexan capaces de adoptar unha peza que é unha provocación pero que non ten grandes consecuencias para elas, sen pensar nas súas irmás de Oriente, para as que simboliza a peor das opresións. Para Elisabeth Badinter, "sexa subversión, provocación ou ignorancia, o escándalo é, máis que a ofensa do voso rexeitamento, o bofetón que dades a todas as vosas irmás oprimidas, que -elas si- corren perigo de morte por tentar gozar dunhas liberdades que vós desprezades".

EL PAÍS 31/08/09

Morbus Oralis Pecatorum. Günter Freeman

Antes de ponerse de pie, el mono fue bestia; antes de elevarse hacia el status humanoide, se arrastró por los estratos de su condición animal, se alimentó de carroña, copuló por instinto, y jugueteó con sus propios excrementos. Un día, miró al cielo; vio pasar una estrella, y con torpeza se lanzó al aire para atraparla, y erró en el intento; a lo que siguió un juramento primitivo; pero sin apenas darse cuenta descubrió que tenía cierta imaginación, tenía pensamientos inalcanzables que le frustraban, era capaz de mantenerse en pie, y además podía emitir rugidos que expresaban emociones. Toda esa herencia ancestral le cayó al hombre encima por decisión evolutiva; y aquel primer grito de frustración –que fue el comienzo del lenguaje hablado- le persiguió siempre a lo largo de la historia. Así, los genes de la bestia se fueron sofisticando con el azote de la experiencia y los hábitos del animal se fueron dulcificando en forma de cordura, raciocinio, cortesía, educación, buenos modales, cumplimiento de normas sociales, respeto, prudencia, delicadeza, ecuanimidad, capacidad socializante, espíritu de sacrificio, capacidad de progreso, y todas las virtudes teologales y cardinales que queramos añadir en base a nuestra profesión de fe.

El caso es que no todos los homínidos evolucionaron al mismo ritmo ni todos adquirieron las ventajas que otorga la evolución intelectual. No todos integraron en su conducta personal y social las virtudes y actitudes que en principio debieran diferenciar al bicho supuestamente más evolucionado de la creación. Algunos se han quedado en el estadio de una especie de gnomo intelectualmente depravado en los que se encarna una enfermedad bautizada en el medioevo como morbus oralis pecatorum (MOP). El MOP existe desde la antigüedad y afecta a todas las culturas, sin distinción de raza o sexo. En apariencia física, los portadores del MOP no se diferencian del resto. El morbus que les atormenta está en sus cabezas. En conducta remedan a primates que no han alcanzado el status pre-homínido, con la diferencia de haber adquirido una desmedida capacidad de lenguaje, que les sirve de instrumento bélico para causar daño, generar discordia, confundir, calumniar, difamar y culpar a los demás de todos los males que ellos llevan dentro. Su miseria intelectual les incapacita para el autocontrol del lenguaje y les convierte en una subespecie de homo sapiens defectuoso cuyo destino es mantener a la especie en guerra, cultivar el desencuentro de semejantes, adulterar la verdad, confundir con su cinismo, exterminar por envidia y corromper por costumbre. Su capacidad proliferativa les ha permitido insertarse en el corazón de las gentes, para luego destruirlas con su maldad ignata. La rigidez de sus mentes les hace dogmáticos, intransigentes, falsos y cultivadores de una doble moral antagónica. Son instigadores en las cortes, inquisidores en las iglesias, cazadores y asesinos de brujas, manipuladores políticos, inductores de contiendas bélicas, destructores de familias, adulteradores de principios morales, y defensores de virtudes falsificadas. Muchos no pasan de ser pobres tertulianos de café, mitineros de taberna o verduleras de barrio. No respetan a nadie. Portan el estigma megalómano de sus complejos como una máscara histriónica y se mueven por el mundo como batracios hediondos. Su perversión interior les impulsa a hablar sin fundamento, atribuyendo las infamias que profieren a misteriosas fuentes bien documentadas que sólo existen en su imaginación deforme. Sientan cátedra con la sandez y opinan con aparente autoridad sobre temas que desconocen. Aspiran a ejercer el poder en sus círculos sociofamiliares y profesionales a través de la trampa y la mentira. Les duele el progreso ajeno y viven en alerta permanente para frenar el bien de otros. Su existencia es amarga y triste porque nada les satisface fuera del entorno de su egoísmo obsceno. Llevan el Yo por bandera y el Tú por felpudo. Representan una monstruosidad aberrante en la escala de lo aceptado como psicológicamente normal. Su síndrome endógeno no aparece en los textos de medicina ni en los tratados de psiquiatría, pero se les conoce desde antiguo, y entre sus rasgos psicopatológicos destacan una personalidad esquizoide, un neuroticismo fóbico, y cierta cortedad mental sobre un fondo paranoide.
Sófocles (495-405 a.C.) ya los había identificado entre la masa e insinuaba: “sólo el tiempo puede revelarnos al hombre justo; al perverso se le puede conocer en un solo día”. Séneca (4 a.C.-65) les proponía como artífices de la maldad e ironizaba: “la malicia bebe la mayor parte de su veneno”. El genio de Miguel Angel Buonarroti (1475-1564) acostumbraba a decir que “desde que amanece el día puedes pensar: hoy he de encontrarme con un indiscreto, un insolente, un envidioso y un egoísta”.
Están entre nosotros; puede que compartan nuestra mesa, sean nuestros compañeros de viaje, y hasta puede que en ocasiones les hayamos curado las heridas y les hayamos dado aliento en sus desdichas; pero ellos son insensibles a la solidaridad y al afecto, porque sólo se aman a sí mismos, y mueren matando con el arma que la naturaleza les dotó para comunicarse, para compartir el pensamiento y para dignificar su existencia animal.
El MOP es la enfermedad más terrible que afecta a nuestra especie. Y no tiene cura. Cabría pensar con Cicerón (106-43 a.C.) que “casi siempre, a las acciones de los malvados les persigue primeramente la sospecha, luego el rumor y la voz pública, la acusación después y, finalmente, la justicia”; pero son muchos y están infiltrados en todos los sectores. El efecto de la ponzoña verbal del MOP siempre deja secuelas en sus víctimas. La única esperanza que nos queda es que la sabia naturaleza intervenga sobre esta teratogénesis psicológica y acabe privándoles de lengua.

http://www.gen-t.es/reportajes.php?&ver_reportaje=131&rank=5#rank

http://www.gen-t.es/

O burka está feito para a dignidade do home...

- Dilles que levas o burka co teu pleno consentimento

- Cariño, está a falar coa funda do sillón

Cando Flaubert falou de 'merde'. Manuel Rivas.

Imaxinemos un lugar no mundo onde as universidades teñan que advertir a un goberno que está lexislando en contra dos intereses do país que goberna. Imaxinemos un lugar no mundo onde a Academia da Lingua teña de tomar a excepcional decisión de manifestar en público a inquietude pola perigosa deriva dun goberno entregado a desprotexer o mellor tesouro do patrimonio cultural dese país. Imaxinemos un lugar no mundo onde os científicos, e máis aínda os que traballan en organizacións internacionais, se vexan obrigados a defender, fronte á desvalorización fomentada polo goberno, a competencia científica da propia lingua do país. Imaxinemos un lugar, en fin, onde os estudosos estranxeiros desa lingua constaten que está tan ameazada polo goberno que ten o deber de promovela que eles mesmos, os alófonos, decidan amparar con afouteza esa lingua fanada, empuxada camiño do exilio no propio país.

Non estamos a falar dun lugar imaxinario, por máis que se atopen semellanzas, como Liliput ou a illa dos Papafigos. Tampouco é unha forzada caricatura dun lugar real. A narración do que está a suceder podería ser aínda máis penosa. Está a pasar diante nosa. Neste escenario e neste tempo. Dise que a boa literatura fala dende un presente lembrado. Mesmo dun pretérito de futuro, cando se trata da ciencia-fición. Xa sabemos o tempo da mala política. O futuro pretérito. A Galicia do desandar. A Galicia do recú. A Galicia provinciana que se ri da ecoloxía das linguas, incapaz de comprender que é unha compoñente fundamental dun emerxente cosmopolitismo racional.
Para unha parte da poboación galega, o estatus do galego é unha cuestión secundaria, que implicaría soamente de xeito dramático a quen traballe coas palabras. Mais, á fin, todos traballamos coas palabras. Os silencios, como ben dicía Samuel Beckett, tamén forman parte da linguaxe. Seguramente, este Goberno, para o seu Programa do Desandar lingüístico, contaba con ter da súa parte unha chea de silencios. Ese era o cálculo na partida que se puxo en marcha meses antes das eleccións. Por unha banda, un activismo que conseguiu espallar a idea da falsa "imposición" co concurso de poderosos altofalantes. En fronte, outro tipo de activismo, máis ou menos excitado, a quen se tentaría identificar cun nacionalismo maximalista. O defensor do galego como sinónimo de bloqueiro. O típico profeta do non. E o resto? O resto sería silencio. Un país habitado por silencios a rumiar.
Mais estamos a ver como ese país dos Caladiños xa non existe. Xa non leva tanta xente a procesión da Suspensión das Conciencias. Aquí, a cada vez máis persoas, e ante ese estado do Recuar, estalle a pasar o que Gustave Flaubert contaba en carta ao colega Turguenev: "Sempre intentei vivir nunha torre de marfil, mais unha marea de merda non deixa de golpear os muros, e ameaza con tirala abaixo...".
Cal é a forma que adopta aquí o que Flaubert, o da mot juste, o da palabra exacta, chamaba "marea de merda"? O doente que estaba en proceso de curación é, de súpeto, desposuído de gran parte do tratamento e, ademais, sometido a unha mala práctica médica. Ao tempo, vense a dicir de novo á sociedade, esa é a mensaxe subxacente, que este doente o mellor que pode facer é morrer dunha vez porque non serve. Non é un ser útil. Isto é o que están a facer coa lingua galega. Esta é a marea de lixo do momento.
O problema non é só que se lexisle de recú para achaparrar o galego e, de paso, estragar a propia industria cultural. Como se as editoras galegas, que fan libros, fosen empresas de menor valor que outras que fan camisolas deslocalizadas. Se cadra ese é o futuro. Velaí outro paradoxo esperpéntico. Disque o conselleiro de Industria é un experto nisto de deslocalizar. Se cadra ese é o futuro. Deslocalizarmos todo e todos. Galicia sen local. Sen razón social. Non, o problema xa non é só xurídico, senón todo o lixo, consciente e inconsciente, que se ciscou sobre a lingua e o universo da cultura galega. A pobriña. Esa carga familiar. A metáfora da Galicia hindú dos intocábeis. Rajoy gusta da palabra malleira ou palleira. Grazas pola malleira, don Mariano!
Le mot juste, a palabra exacta do gran creador de Madame Bovary, ten aquí, e verbo deste esperpento, unha versión perfecta no escrito dos departamentos de Filoloxía das universidades galegas cando se refire ao desandar deste Executivo: "O primeiro da historia da democracia que lexisla en contra da lingua do país e que goberna e actúa segundo intereses alleos a Galicia".
O idioma galego é unha pertenza de todos, tamén dos que non o falan. Como o parque do Xurés, ou as fragas do Eume ou as illas Atlánticas ou as Insuas do Miño son valores de todos, aínda que haxa xente que non saiba deles. Que pensariamos se un Goberno lexislase para achicalos? Pero, ademais, eses tesouros naturais non só pertencen a Galicia. Son valores da bioesfera. Pertencen á humanidade. E o mesmo ocorre cos valores culturais, a principiar pola lingua que naceu en Galicia. Non todos os días nace unha lingua nun lugar do mundo! Non é un asunto só persoal. Podemos pasar delas, mais temos unhas obrigas como parte da humanidade. E o idioma galego é unha pertenza da humanidade, aínda que haxa conselleiros que non pasaran o exame actualizado do imperativo categórico de Kant.
Si. O que vén de pasar foi unha marea de lixo disfrazada de grandilocuencias. Resúmese moi ben neste parágrafo da carta que dez brillantes científicos galegos, traballando en organismos internacionais, en Xenebra, Londres e Montreal, enviaron a Vieiros para saír ao paso do ousado provincianismo: "En declaracións ao Faro de Vigo, o voceiro das Asociacións de Pais de Colexios Concertados dicía: "Utilicemos el sentido común. Químicas o Físicas, con tantas nomenclaturas internacionales, no se pueden dar en gallego. No podemos retroceder". (...) Declaracións deste tipo resultan totalmente inadmisíbeis. E dicimos isto con coñecemento de causa, pois no noso ámbito de traballo estamos acostumados a ter conversas de alto nivel científico de temas moi diversos en galego. (...) E para isto é un idioma exactamente igual de válido que o francés, o alemán ou, desde logo, o castelán. Ben é certo que o galego non é empregado para as comunicacións nin publicacións científicas a grande escala, pero tampouco o é o castelán. A lingua franca é dende hai moitos anos o inglés (...) O noso obxectivo con esta carta é simplemente evitar que se empreguen argumentos falsos (ou falseados) na discusión dun tema tan delicado e importante coma este (...)".
A historia da lingua galega é como a da Sepharad das mil e unha noites. Sempre atopou o xeito de salvarse de certo tipo de perigosas mareas. Non sei o que pasará cos políticos, pero si sei que a Galicia creativa, a Galicia do desexo, vai sobrevivir no seu andar ás ceibas fronte a este tempo de enxurrada retrógrada. Se non é aquí, será, por exemplo, na universidade de Cardiff de Gales. Alí onde Craig Patterson supervisa con paixón e intelixencia a Rosa dos Ventos, nome da candidatura para Asociación Internacional de Estudos Galegos. De acordo, señor Flaubert. Contra a marea de merda, a rosa dos ventos.

El Once Mandamiento. Marcelo Birmajer.

Azules las veredas

y negro el tafetán

los peies y las barbas

el paso y la kipá

el paso y la kipá.

Mujeres con pelucas

y otras sin pudor

caminando mis calles

iguales bajo el sol

Iguales bajo el sol.

Polleras largas negras

blusas con almidón

y hasta el aire parece

cumplir la tradición.

Y hasta el aire parece

cumplir la tradición.

Dos niños que se apuran

y el padre va detrás

acaban de bañarse

porque empieza el shabat

porque empieza el shabat.

Yo miro a los dos niños

con peies y kipá

y cuento mis pecados.

Innumerables.

Me gustan las mujeres

y no guardo el shabat

como carne de cerdo

yo no cumplo Torá

yo no cumplo Torá.

Tal vez en las alturas

D’s me perdonará

y si no me perdona

ya me ha dado mucho.

Una mujer pagana

voceando su café

las extrañas coreanas

y Sefarad también.

El boio, las baklabas,

el kipe, el jasmashim.

Oasis de mis calles

Oriente ashkenazí.

Negocios de camisas

y calles del ayer

palabras en hebreo

y marcas en inglés.

Camino por mis calles

y no puedo olvidar

un pozo, una tragedia

la muerte, la maldad.

Pero mi barrio es dulce

y oculta una verdad

el Once Mandamiento:

La vida seguirá

El Once Mandamiento:

La vida seguirá.

La vida seguirá.

Chau, Benedetti...

ADIOSES

Despedirse del mar es demasiado

decirle adiós al cielo ya es más fácil

siempre hay ciertos adioses que hacen fila

esperando el llamado de la mano

la única que sabe despedirse

como lo saben todos los pañuelos

adiós al frío al hambre a la codicia

adiós a Dios patrono de las guerras

adiós a los amores sin historia

bienvenido el amor casi perpetuo

analfabeto en cada despedida

adiós adiós adiós adiós estamos

siempre diciendo adiós a algo a alguien

nadie puede vivir sin sus adioses

y se obliga a vivir con ese fardo

adiós al sueño de los invencibles

al deseo que vibra en otros muslos

al faro que por fin está apagado

como una linternita de bolsillo

adiós a los campeones jubilados

a las llaves sagradas que se pierden

alos silencios de los vertederos

y a los escandalitos de la infancia

lo cierto es que de veras bien de veras

sólo existe un adiós definitivo

pero esa mole quieta y sin remedio

no es adiós a la vida / es sólo un chau